Eén op de drie ernstige bedrijfsongevallen is een val

Volgens de Monitor Arbeidsongevallen 2024 van de Nederlandse Arbeidsinspectie was vallen verantwoordelijk voor 35 procent van de onderzochte meldingsplichtige arbeidsongevallen. Daarmee staat vallen bovenaan de lijst van ongevalstypen.

In 2024 rondde de Arbeidsinspectie 2.702 ongevalsonderzoeken af. Daarvan betroffen 1.990 onderzoeken meldingsplichtige arbeidsongevallen, waarbij 2.001 slachtoffers betrokken waren. Voor 58 mensen liep het ongeval fataal af.

Bij valincidenten was in bijna driekwart van de gevallen sprake van niet-blijvend letsel. Toch waren er ook 18 dodelijke slachtoffers als gevolg van een val.

Deze cijfers hebben betrekking op ernstige, meldingsplichtige arbeidsongevallen waarvan het onderzoek in 2024 werd afgerond. Kleinere incidenten, waarbij bijvoorbeeld iemand struikelt zonder ernstig letsel op te lopen, vallen buiten deze cijfers. Dat maakt het des te belangrijker om valgevaar serieus te nemen.

Een ongeluk zit vaak in een klein hoekje

Bij valgevaar denken we al snel aan bouwplaatsen, ladders of werkzaamheden op grote hoogte. Maar ook in een kantoor, school, winkel of zorginstelling kan iemand ongelukkig ten val komen. Denk bijvoorbeeld aan een medewerker die uitglijdt over een pas gedweilde vloer. Een collega die struikelt over een kabel in een gangpad. Of iemand die met volle handen een trap afloopt en zijn evenwicht verliest.

Veelvoorkomende risico’s zijn:

• Natte of gladde vloeren.
• Losliggende kabels en andere obstakels.
• Slecht verlichte trappen en gangen.
• Onveilig gebruik van ladders en trappen.
• Onvoldoende afgeschermde hoogteverschillen.
• Ongeschikt schoeisel of ontbrekende beschermingsmiddelen.

Juist omdat veel van deze situaties zo alledaags zijn, worden de risico’s gemakkelijk onderschat.

Valincidenten voorkomen begint bij de werkplek

Werkgevers zijn volgens de Arbowet verplicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Daarbij hoort ook het herkennen en beperken van valgevaar. Een goede risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) helpt om gevaarlijke situaties in kaart te brengen. Vervolgens kunnen organisaties gerichte maatregelen nemen.

Denk aan het vrijhouden van looproutes, het direct opruimen van gemorste vloeistoffen, voldoende verlichting en het gebruik van geschikte arbeidsmiddelen. Bij werkzaamheden op hoogte zijn aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig, zoals collectieve valbeveiliging.
Maar alleen maatregelen treffen is niet voldoende.

Medewerkers moeten ook weten welke risico’s er zijn en hoe zij onveilige situaties kunnen melden. Door regelmatig aandacht te besteden aan valpreventie, wordt veiligheid onderdeel van het dagelijkse werk.

Wat als er toch iemand valt?

Zelfs met goede voorzorgsmaatregelen zijn niet alle ongelukken te voorkomen.
Stel je voor: een medewerker valt van een trap en blijft onderaan liggen. Een collega hoort de klap en gaat kijken. De medewerker reageert, maar heeft veel pijn en kan niet zelfstandig overeind komen.

Wat gebeurt er dan? Weet de collega hoe de BHV moet worden ingeschakeld? Is duidelijk welke BHV’ers aanwezig zijn? En hoe snel kunnen zij ter plaatse zijn?

Bij een ernstig valincident kan sprake zijn van hoofdletsel, botbreuken of letsel aan de wervelkolom. Het is daarom belangrijk dat het slachtoffer niet onnodig wordt verplaatst en dat de juiste hulp wordt ingeschakeld.

Bij ernstig of mogelijk levensbedreigend letsel moet direct 112 worden gebeld.
Een BHV’er kan de situatie beoordelen, eerste hulp verlenen binnen de eigen bevoegdheden en zorgen dat professionele hulpdiensten worden ingeschakeld wanneer dat nodig is.
Daarvoor moet die BHV’er natuurlijk wel snel bereikbaar zijn.

Goede BHV vraagt om meer dan een EHBO-koffer

Een goed uitgeruste EHBO-koffer en opgeleide BHV’ers zijn belangrijk. Maar minstens zo belangrijk is de organisatie rondom een incident. Want wat heb je aan voldoende BHV’ers als niemand weet wie er op dat moment aanwezig is?

In veel organisaties verandert de bezetting voortdurend. Medewerkers werken hybride, zijn onderweg of bevinden zich op verschillende afdelingen.

Wanneer iemand gewond raakt, wil je niet eerst hoeven uitzoeken wie beschikbaar is of meerdere collega’s moeten bellen voordat de juiste hulpverlener wordt bereikt.

Een goed georganiseerd BHV-oproepsysteem helpt om die vertraging te beperken.
Met BHV-Knop.nl kunnen beschikbare BHV’ers direct worden gealarmeerd via een app of telefoon. Dankzij aanwezigheidsdetectie is inzichtelijk welke BHV’ers beschikbaar zijn.
Zo kunnen hulpverleners sneller worden opgeroepen en kan de hulpverlening beter worden gecoördineerd.

Is jouw organisatie voorbereid op een valincident?

De cijfers van de Arbeidsinspectie laten zien dat vallen een belangrijk risico blijft op de Nederlandse werkvloer.

Veel valincidenten kunnen worden voorkomen door een veilige inrichting, duidelijke instructies en aandacht voor risico’s. Maar wanneer er toch iets gebeurt, moet de bedrijfshulpverlening goed georganiseerd zijn.

Dat begint bij een eenvoudige vraag: weten medewerkers hoe ze hulp moeten inschakelen en zijn de juiste mensen direct bereikbaar?

Technologie kan daarbij ondersteunen. Met BHV-Knop.nl worden beschikbare BHV’ers direct gealarmeerd en is inzichtelijk welke hulpverleners aanwezig zijn. Zo gaat er minder tijd verloren aan het zoeken naar de juiste mensen en kunnen BHV’ers zich richten op wat belangrijk is: snel en veilig hulp verlenen.

Met BHV-Knop kunnen BHV’ers direct worden opgeroepen. Dankzij aanwezigheidsdetectie zien organisaties meteen welke hulpverleners beschikbaar zijn.